2η Θεματική Ενότητα

Μέγεθος γραμμάτων: Decrease font Enlarge font

 

Φίλες και φίλοι,

Είναι κοινά παραδεκτό πως με τη συμπλήρωση 50 χρόνων από την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, το μοντέλο διακυβέρνησης του 1960 δεν είναι πλέον ικανό να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις ενός Ευρωπαϊκού κράτους, ούτε βέβαια και στις ανάγκες της σημερινής κοινωνίας. Το σημερινό κράτος έχει εξαντλήσει τα όρια του, έχει φτάσει σε αδιέξοδο. 

Οι παθογένειες που έχουν σωρευθεί, και για τις οποίες όλοι έχουμε ευθύνη,  όχι μόνο συμβάλουν στη στασιμότητα αλλά προάγουν και πολλαπλασιάζουν τα προβλήματα. Προάγουν την γραφειοκρατία και την αδιαφάνεια. Οδηγούν στην καταστρατήγηση των κανόνων χρηστής διοίκησης, στην αναξιοκρατία, στη διαπλοκή και στη διαφθορά. Έχουν δημιουργήσει ένα κράτος που αντί να εξυπηρετεί τον πολίτη τον ταλαιπωρεί. Που παρά το υψηλό κόστος συντήρησης του δεν μπορεί να παρέχει το εύρος και ποιότητα υπηρεσιών που θα έπρεπε να προσφέρει ένα σύγχρονο Ευρωπαϊκό κράτος.
Είναι ένα κράτος που αντί να δημιουργεί ευκαιρίες στον πολίτη και τις επιχειρήσεις, δημιουργεί στρεβλώσεις και ελλείμματα.

Χρειαζόμαστε λοιπόν ένα νέο μοντέλο διακυβέρνησης. Ένα ‘καλύτερο’ κράτος, του οποίου η έκταση και το εύρος δραστηριοτήτων θα εξαρτάται από τις δυνατότητες και τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας και όχι από δογματισμούς ή τις ανάγκες του πολιτικο-κομματικού συστήματος. Ένα κράτος-στρατηγείο που θα είναι ικανό να αντεπεξέλθει στις σύγχρονες απαιτήσεις και να αδράξει τις ευκαιρίες. Ευέλικτο, αποτελεσματικό και φιλικό προς τον πολίτη. Ένα κράτος δικαίου, αξιοπρέπειας και σεβασμού που θα αντικρίζει τον πολίτη ισότιμα, στη βάση των αναγκών και των δικαιωμάτων του και όχι στη βάση των γνωριμιών και των προσβάσεων του.

Πιστεύω πως έφτασε η ώρα για μια ριζική, για μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση.  Έφτασε η ώρα για μια τολμηρή διαδικασία εκσυγχρονισμού που θα αναμορφώσει το κράτος μας σε πραγματικά Ευρωπαϊκό.

Προς αυτή την κατεύθυνση, καταθέτω σήμερα 5 πυλώνες μεταρρυθμιστικών δράσεων που θα αναμορφώσουν το κράτος και τους οποίους θα σας παρουσιάσω εν συντομία. Η πρόθεση μου είναι  όπως μέσω της διαβούλευσης με την κοινωνία και τους οργανωμένους της φορείς, ολοκληρώσουμε μαζί το πρόγραμμα διακυβέρνησης που θα δημιουργήσει το κράτος το οποίο ονειρευόμαστε.

Προτείνω λοιπόν σήμερα πέντε πυλώνες μεταρρυθμιστικών δράσεων που θα αναμορφώσουν το κράτος.

Ο πρώτος πυλώνας αφορά τη μεταρρύθμιση της δημόσιας διοίκησης.

Από τον Μάρτιο 2013 εισηγούμαι να διοριστεί ειδικός Επίτροπος Μεταρρύθμισης και Απλοποίησης Διαδικασιών στο Δημόσιο Τομέα. Ο Επίτροπος θα έχει ως όρους εντολής να καταρτίσει, εντός έξι μηνών, σχέδιο δράσης με συγκεκριμένες εισηγήσεις για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και την απλοποίηση των διαδικασιών στις σχέσεις των πολιτών με το Δημόσιο.

Άμεσος στόχος να κάνουμε τις κρατικές υπηρεσίες πιο προσιτές στον πολίτη, πιο γρήγορες και πιο αποτελεσματικές. Ιδιαίτερα σε ότι αφορά την κοινωνική δικαιοσύνη και την ανάπτυξη. Στο δρόμο έξω από την κρίση, το κυπριακό κράτος πρέπει να γίνει ξανά στήριγμα και όχι βαρίδι για την ανάπτυξη.

Τομείς προτεραιότητας θα είναι εκείνες οι υπηρεσίες που έχουν αμεσότερη και πυκνότερη σχέση με τους πολίτες και τις υποθέσεις που άπτονται των καθημερινών τους προβλημάτων. Όπως τα  τμήματα που συμβάλλουν στην ανάπτυξη όπως είναι μεταξύ άλλων το Κτηματολογίο, η Πολεοδομία και ο Έφορος Εταιρειών ή τμήματα που συμβάλλουν στη κοινωνική συνοχή όπως  είναι το Γραφείο Ευημερίας και το τμήμα μετανάστευσης.

Στον Επίτροπο ανατίθεται ακόμη μια πολύ σημαντική αρμοδιότητα. Να καταρτίσει Σχέδιο Συνένωσης αρμοδιοτήτων και συγχώνευσης διάσπαρτων υπηρεσιών του δημόσιου τομέα, το οποίο θα έχει ως αποτέλεσμα την πιο αποδοτική, πιο αποτελεσματική και με λιγότερο λειτουργικό κόστος διοίκηση.

Συναφής στόχος πολιτικής είναι και η ριζική μεταρρύθμιση στπο γραφέιο εφόρου εταιριών ώστε η εγγραφή εταιρειών μέσα σε 24 ώρες, όπως συμβαίνει και σε άλλα κέντρα παροχής διεθνών επιχειρηματικών υπηρεσιών.

Αναπόσπαστο κομμάτι της μεταρρύθμισης της δημόσιας διοίκησης θα πρέπει να είναι η καλύτερη αξιοποίηση του μεγάλου συγκριτικού πλεονεκτήματος της δημόσιας υπηρεσίας, και αυτό δεν είναι άλλο από το ανθρώπινο της δυναμικό. Γιατί οι δημόσιοι λειτουργοί μας όχι μόνο δεν υστερούν, αλλά συγκρίνονται ευνοϊκά  σε μόρφωση, προσόντα, και διάθεση προσφοράς ακόμη και με τις καλύτερες δημόσιες υπηρεσίες στην Ευρώπη. Αποτελούν όμως και αυτοί θύματα ενός αναχρονιστικού μοντέλου δημόσιας διοίκησης η οποία δεν τους επιτρέπει να αξιοποιήσουν τη δυναμική τους. Επιβάλλεται συνεπώς η ανάταξη και η πιο ορθολογική αξιοποίηση του ανθρώπινου αυτού δυναμικού.

Προς αυτή την κατεύθυνση προτείνω: 

1.    Εφαρμογή σε ευρεία κλίμακα του θεσμού της εναλλαξιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, προκειμένου το ανθρώπινο δυναμικό του κράτους να κατανέμεται με τον ωφελιμότερο τρόπο και ανάλογα με τις πραγματικές και μεταβαλλόμενες ανάγκες. Η διαδικασία εναλλαξιμότητας θα συνδυάζεται με τη δυνατότητα των ίδιων των υπαλλήλων να εκφράζουν προτίμηση και να αιτούνται μετάταξη στη θέση ή το τμήμα της δημόσιας υπηρεσίας στα οποία επιθυμούν να εργαστούν και στα οποία μπορούν να αποδώσουν καλύτερα.

2.    Εκσυγχρονισμό του συστήματος αξιολόγησης των δημόσιων λειτουργών. Το σημερινό σύστημα αξιολόγησης είναι ισοπεδωτικό, και αφαιρεί κάθε λογική κινήτρων και ανταμοιβής της αποδοτικότητας. Ένα σύγχρονο σύστημα αξιολόγησης θα πρέπει να διακρίνει και να αναδεικνύει αξιοκρατικά την αποδοτικότητα. Ανάλογα συστήματα αξιολόγησης θα εφαρμοστούν στο σύνολο του ευρύτερου δημόσιου τομέα και θα συμφωνηθούν μετά από διάλογο με τους εργαζόμενους.

3.    Καθιέρωση της διαδικασίας εμπιστευτικής αξιολόγησης των υπηρεσιών του Δημοσίου από τους πολίτες, μέσω ειδικού εντύπου που θα μπορεί  - και ηλεκτρονικά - να κατατίθεται  στη διεύθυνση των αντίστοιχων τμημάτων και υπηρεσιών.

Ο δεύτερος πυλώνας των προτάσεων μου αποτελεί η εισαγωγή κανόνων χρηστής διοίκησης, διαφάνειας, και η πάταξη της διαφθοράς. Για την επίτευξη αυτού του σκοπού πρέπει να κηρύξουμε τον πόλεμο στην κρατική σπατάλη και τη διαφθορά. Στόχος είναι ένα «νοικοκυρεμένο» και καθαρό κράτος.

Προς αυτή την κατεύθυνση εισηγούμαι:

1.    Δημοσιοποίηση των πλήρως αιτιολογημένων αποφάσεων για κατακύρωση όλων των προσφορών στο δημόσιο και ημιδημόσιο τομέα.

2.    Υποχρέωση γνωστοποίησης από τις ανεξάρτητες επιτροπές διορισμού προαγωγής και μεταθέσεων όπως η Επιτροπή Δημόσιας Υπηρεσίας και η Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας πλήρους αιτιολογημένης αποφάσεως σε κάθε ενδιαφερόμενο, σε όσες περιπτώσεις ο υπάλληλος θεωρεί ότι έχει αδικηθεί.

3.    Θεσμοθέτηση αυστηρότερων ποινικών και αστικών ευθυνών για τις περιπτώσεις εκείνες όπου, κατά παράβαση των κανόνων χρηστής διοίκησης, λειτουργοί του Δημοσίου επιφέρουν ζημιά ή ενέχονται σε πράξεις διαφθοράς.

4.    Θεσμοθέτηση συνεχούς ελέγχου των δημοσίων δαπανών, από το στάδιο της εμφάνισής τους, με στόχο την αποφυγή της σπατάλης και τη μείωση του κόστους λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης.

5.    Δημιουργία σε κάθε υπουργείο Επιτροπής Ελέγχου για τη διασφάλιση της χρηστής διοίκησης και την υλοποίηση των σχετικών συστάσεων της Υπηρεσίας Ελέγχου του κράτους.

6.    Εισαγωγή νομοθεσίας ούτως ώστε κατά τη διαδικασία έγκρισης του ετήσιου Προϋπολογισμού του κράτους από τη Βουλή να παρουσιάζεται λεπτομερής υπηρεσιακή έκθεση σχετικά με την εφαρμογή των κατά περίπτωση συστάσεων της τελευταίας Έκθεσης της Υπηρεσίας Ελέγχου του κράτους.


Ο Τρίτος Πυλώνας των εισηγήσεων μου αφορά την επιτελική λειτουργία του κράτους και τη δημιουργία δομών άσκησης πολιτικής σε τομείς νευραλγικής σημασίας που σήμερα, λόγω του υφιστάμενου συστήματος, υποβιβάζονται ή παραμελούνται.

Όπως καταδεικνύει η μέχρι σήμερα εμπειρία, ο περιορισμένος αριθμός των υπουργείων που επιφορτίζονται με σωρεία αλληλεπικαλυπτόμενων αρμοδιοτήτων οδηγεί σε αδυναμία του πολιτικού προϊσταμένου να παρακολουθεί και να υλοποιεί κυβερνητικές αποφάσεις. Οδηγεί επίσης  στην ελλιπή ή αναποτελεσματική εκπροσώπηση της Κύπρου στους Ευρωπαϊκούς θεσμούς ακόμη και σε ζωτικούς τομείς, κάτι που δεν αρμόζει σε ένα Ευρωπαϊκό κράτος.

Αυτό που προτείνω είναι η δημιουργία αριθμού υφυπουργείων (πιθανώς έξι ή επτά), με στόχο την προώθηση πρωτοποριακών και καινοτόμων πολιτικών, αλλά και την αντιμετώπιση ορισμένων χρόνιων αναγκών και αιτημάτων της κοινωνίας.

Θέλω να τονίσω ότι ο σκοπός δεν είναι η δημιουργία επιπρόσθετης κρατικής γραφειοκρατίας, ή νέων αξιωματούχων. Γενική αρχή που θα ισχύσει είναι ότι δεν γίνονται νέες προσλήψεις. Στα υφυπουργεία θα ενσωματωθούν υφιστάμενα τμήματα και υπηρεσίες του Δημοσίου ενώ η στελέχωση τους θα συμπληρωθεί και από την εφαρμογή της «εναλλαξιμότητας».

Αρχικά, υπάρχει πρόθεση για τη δημιουργία των εξής υφυπουργείων:

-    Ανάπτυξης, τεχνολογίας και έρευνας
-    Ενέργειας
-    Ευρωπαϊκών Υποθέσεων
-    Εμπορικής Ναυτιλίας και Υπηρεσιών
-    Μετανάστευσης, Πρόνοιας και Κοινωνικής Ένταξης
-    Περιβάλλοντος και Πράσινης Ανάπτυξης
-    Πολιτισμού και Τουρισμού

Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δοθεί στο υφυπουργείο Ανάπτυξης, Τεχνολογίας και Έρευνας, το οποίο σε συνεργασία με το υπουργείο Οικονομικών θα μεριμνήσει άμεσα για τα ακόλουθα:

- Τη συστηματοποίηση και των εμπλουτισμό των φορολογικών και άλλων αναπτυξιακών κινήτρων και τη διεύρυνση των δυνατοτήτων ενθάρρυνσης της επιχειρηματικότητας.

- Τη διερεύνηση τρόπων για τη χρηματοδότηση από ευρωπαϊκές πηγές και τη μεγιστοποίηση της απορρόφησης πόρων από ευρωπαϊκά προγράμματα

- τη δημιουργία Κέντρων Εξυπηρέτησης των Επιχειρήσεων και τη στήριξη και καθοδήγηση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

- την προσέλκυση ξένων επενδύσεων

- την αξιοποίηση αδρανούς και άλλης κρατικής περιουσίας,

- την εφαρμογή καινοτομιών και την τεχνολογική αναβάθμιση της παραγωγικής δομής της χώρας. Κάτι που αποτελεί προϋπόθεση για την αύξηση της παραγωγικότητας και την τόνωση της ανταγωνιστικότητας.


Ο τέταρτος πυλώνας των προγραμματικών μου προτάσεων αφορά την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Με τα δεδομένα και τις δυνατότητες της σημερινής εποχής των ραγδαίων τεχνολογικών εξελίξεων, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση πρέπει να γίνει κανόνας και όχι η εξαίρεση.

Οι προτάσεις μου για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση είναι:

1.    Ηλεκτρονική εξυπηρέτηση των πολιτών μέσω της άμεσης προώθησης ρυθμίσεων και οργάνωσης  της ηλεκτρονικής  υποδομής των δημοσίων υπηρεσιών. Στόχος της πολιτικής είναι όλες οι εργασίες και συναλλαγές των πολιτών με το κράτος και τους βασικούς ημικρατικούς οργανισμούς να διεκπεραιώνονται και ηλεκτρονικά.

2.    Ενίσχυση και επέκταση του θεσμού των Κέντρων Εξυπηρέτησης του Πολίτη με τη δημιουργία αντίστοιχων Ηλεκτρονικών Κέντρων Εξυπηρέτησης του Πολίτη.


3.    Ηλεκτρονική δημοσιοποίηση όλων των αποφάσεων του Υπουργικού Συμβουλίου (εκτός θεμάτων που άπτονται της εθνικής ασφάλειας), των  Επιτροπών Δημόσιας και Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας, των Δήμων, των ημικρατικών οργανισμών, όπως και εκείνων των ανεξάρτητων πολιτειακών αξιωματούχων.

Προϋπόθεση για την εφαρμογή μιας αξιόλογης ηλεκτρονικής διακυβέρνησης είναι η γενική αναβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών Διαδικτύου στην Κύπρο.

Ο πέμπτος πυλώνας στον οποίο προτείνω να κτίσουμε το νέο μοντέλο του σύγχρονου κράτους σχετίζεται με την αποκατάσταση του αισθήματος δικαίου και την ταχεία απονομή της δικαιοσύνης.
Η διαφύλαξη του δικαιώματος των πολιτών να απολαμβάνουν έννομη προστασία από τα δικαστήρια αποτελεί βασική προτεραιότητα ενός Ευρωπαϊκού κράτους που σέβεται τα δικαιώματα του πολίτη.
Είναι αδιανόητο σε μια δημοκρατία το κράτος να μην εφαρμόζει άμεσα τις αποφάσεις τον δικαστηρίων. Όπως και είναι αδιανόητο το δίκαιο να απονέμεται με βραδύτητα ετών. Υπάρχουν δικαστικές υποθέσεις η εκδίκαση των οποίων εκκρεμεί στο Δικαστήριο για τρία και περισσότερα χρόνια, όταν το Συμβούλιο της Ευρώπης εισηγείται ότι «καμιά πολιτική δίκη δε πρέπει να διαρκεί περισσότερο από 2 μέρες».
Λόγω της καθυστέρησης που παρατηρείται στην εκδίκαση υποθέσεων οι καταδικαστικές αποφάσεις εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, έχουν εξαπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια. Κάτι που εκθέτει τη χώρα μας διεθνώς.
Σήμερα καταθέτω ενώπιον σας προτάσεις οι οποίες θα καταστήσουν ουσιαστική την άσκηση του δικαιώματος έννομης προστασίας των πολιτών από τα Δικαστήρια.
Προτείνω την θεσμοθέτηση της υποχρέωσης του κράτους, όπως σε σύντομο και καθορισμένο χρονικό διάστημα να συμμορφώνεται πλήρως με τις ακυρωτικές αποφάσεις των δικαστηρίων και να τηρεί κάθε είδους υποχρέωσης του προς τους πολίτες, ιδίως αυτές που σχετίζονται με την προστασία των δικαιωμάτων του.
Εισηγούμαι επίσης συγκεκριμένες θεσμικές αλλαγές οι οποίες θα επιταχύνουν αποφασιστικά την απονομή δικαιοσύνης όπως:

1.    Τη δημιουργία Συνταγματικού και Διοικητικού Δικαστηρίου, με πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια, αλλά και τριτοβάθμια δικαιοδοσία.

2.    Επαναλειτουργία του Ανώτατου Δικαστηρίου με αρμοδιότητα εφετείου για πολιτικές και ποινικές υποθέσεις.
 
3.    Όπου υπάρχει ανάγκη, ενισχύονται τμήματα της πρωτοβάθμιας δικαιοδοσίας προκειμένου να διεκπεραιώνονται το ταχύτερο δυνατό πολιτικές και ποινικές υποθέσεις.

Επίσης, καταθέτω πρόταση για δημιουργία Δικαστηρίου διεθνών εμπορικών διαφορών.  Ένας τέτοιος θεσμός θα βοηθήσει στην ανάδειξη της Κύπρου ως κέντρου διεθνών διαιτησιών για επίλυση διαφορών εμπορικού και βιομηχανικού τομέα μεταξύ κρατών και εταιριών.

Φίλες και φίλοι,

Μαζί μπορούμε να δημιουργήσουμε το σύγχρονο κράτος το οποίο οραματιζόμαστε. Σας προσκαλώ να γίνετε συμμέτοχοι σε αυτή τη μεγάλη προσπάθεια με την συνεισφορά και τις προτάσεις σας. 

Σας ευχαριστώ για την προσοχή και προσδοκώ να ακούσω τα σχόλια και τις εισηγήσεις σας.

Share on: Post on FacebookFacebook Add to your del.icio.usdel.icio.us Digg this storyDigg StumbleUponStumbleUpon TwitterTwitter
  • Αποστολή άρθρου Αποστολή άρθρου
  • Εμφάνιση εκτύπωσης Εμφάνιση εκτύπωσης
  • Προβολη ως Plain Text Προβολη ως Plain Text
Share on: Post on FacebookFacebook Add to your del.icio.usdel.icio.us Digg this storyDigg StumbleUponStumbleUpon TwitterTwitter

Λέξεις κλειδιά για το άρθρο:

Δεν υπάρχουν λέξεις κλειδιά για αυτό το άρθρο

Αξιολογήστε αυτο το άρθρο

3.92